ตามดูวิถีชีวิตคนลุ่มน้ำห้วยทับทันออกส่องไฟจับ”แมงจีนูน”ทำอาหารเมนูจานเด็ด



ตามดูวิถีชีวิตคนลุ่มน้ำห้วยทับทันออกส่องไฟจับ”แมงจีนูน”ทำอาหารเมนูจานเด็ด

โดย…เสนาะ วรรักษ์

ชาวบ้านลุ่มน้ำห้วยทับทัน พากันออกไปส่องไฟหาจับ “แมงจีนูน” ตอนกลางคืนมาโชว์ทำอาหาร เมนูจานเด็ด แมงจีนูนทอดตะไคร้ใบมะกรูด และตำน้ำพริกแมงจีนูน ร่วมวงกินในครอบครัว

ชาวบ้านตาด ตำบลตาโกนอำเภอเมืองจันทร์ จังหวัดศรีสะเกษ จะใช้เวลากลางคืน ในวันที่มีอากาศแจ่มใส ออกไปส่องไฟหาจับ แมงจีนูน มาทำอาหารรับประทานกันในครัวเรือน โดยจะนัดรวมกลุ่มกันออกไปหาตามป่าข้างบ้านที่มีต้นไม้ทั่วไป โดยใช้ไฟส่องกบมัดไว้ที่หน้าผากแล้วก็เดินลัดเลาะส่องหา ริมทางเท่านั้นจะไม่เข้าป่าลึก เพราะจะหลงป่า ออกมาไม่ได้

แมงจีนนูนจะออกมากัดกินใบไม้ ประปราย บางคู่ก็จะมาผสมพันธุ์กัน ชาวบ้านก็จะจับใส่ขวดพลาสติกเปล่า เพราะไม่สามารถบินออกมาได้เมื่อมันอยู่สูงไม่สามารเอื้อมจับได้ก็จะใช้วิธีเขย่าต้นไม้ให้มันร่วมลงพื้นแล้วพากันจับเอา แมงจีนูนชนิดนี้ชาวบ้านเรียกว่า “จีนูนแดง”

สำหรับแมงจีนูนในประเทศไทยมีหลายชนิด มีทั้งแมลงนูนขาว แมลงนูนเขียว แมลงนูนแดงอกสีทอง แมลงนูนดำขาใหญ่ ฯลฯ มีคุณประโยชน์ด้านโภชนาการ นอกจากมีโปรตีนสูงแล้ว ยังมีแคลเซียมและฟอสฟอรัสอีกด้วย
เมื่อชาวบ้านไปส่องไฟจับมาได้เป็นจำนวนมากแล้วจะมาเด็ดปีกทำอาหารกัน

นางสงวน ลุนลา ชาวบ้านตาด ตำบลตาโกน อำเภอเมืองจันทร์ จังหวัดศรีสะเกษ ซึ่งเป็นทายาท หมอจับช้างในอตีดได้รับสืบทอดการทำอาหารมา การทำอาหารขั้นตอนแรก ต้องเด็ดปีกออกก่อน เสร็จแล้ว ก็จะทำเมนูแรกด้วยการทอดแมงจีนูน

โดยตั้งกระทะเทน้ำมันพืช เมื่อน้ำมันร้อนก็เทแมงจีนูนลงไปทอดจนสุกดี ก็ตักขึ้นใสจาน โรยด้วยเกลือเล็กน้อย ก็รับประทานได้ ซึ่งเหมาะแก่การรับประทานเล่น เป็นของว่าง หรือ กับแกล้ม ส่วนเมนูต่อมาเป็นเมนู แมงจีนูนทอดสมุนไพร โดยการตั้งกระทะใส่น้ำมันพืช เมื่อน้ำมันร้อนก็นำแมงจีนูนลงไปทอด แต่เมนูนี้จะใส่ ตะไคร้หั่นและใบมะกรูดลงไปทอดด้วย เพื่อดับกลิ่นสาปและเพิ่มกลิ่นหอมของสมุนไพร

สุดท้ายเป็นเมนูโปรดของชาวอีสาน นั้นคือ ตำน้ำพริกแมงจีนูน หรือ ที่ชาวอีสานเรียก “ป่นแมงจีนูน” ซึ่งวิธีการทำก็ไม่ต่างจากการทำน้ำพริกปลาทู โดยการนำพริก หอม กระเทียม มาคั่วให้สุก จากนั้นก็นำไปตำในครก พร้อมกับใส่แมงจีนูนทอดลงไป ตำให้ละเอียด ปรุงรสด้วย เกลือ หรือ น้ำปลา เพียงเท่านี้ก็จะได้น้ำพริกแมงอีนูน กินกับผักสด หรือผักลวก ก็เข้ากันเป็นอย่างดี รสชาติอร่อยแซ่บ หอมมัน ได้กลิ่นของแมงจีนูนไปแบบเต็ม ๆ จากนั้นก็ยกมา “เตรียมรับประทาน”กันพร้อมหน้าพร้อมตากันภายในครอบครัว อย่างมีความสุข ตามวิถีชนบทครับ