อพท.6 หนุนทุนวิจัยศูนย์น่านศึกษารื้อฟื้น“ลวดลาย หัวโอ้ หางวัน”เปิดพื้นที่สร้างสรรค์ภูมิปัญญา


น่าน – อพท.6 หนุนทุนวิจัยศูนย์น่านศึกษา รื้อฟื้น “ลวดลาย หัวโอ้ หางวัน” เตรียมเปิดพื้นที่สร้างสรรค์ภูมิปัญญาสู่ความร่วมสมัยให้สล่าเรือแข่งเมืองน่าน

นายสุขสันต์ เพ็งดิษฐ์ ผู้จัดการสำนักงานพื้นที่พิเศษ 6 องค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (องค์การมหาชน) เข้าร่วมการประชุมเชิงปฏิบัติการคืนข้อมูลภาคสนามเชิงช่างศิลป์หัตถกรรมพื้นถิ่นน่าน ครั้งที่ 1 ในกลุ่มสล่า(ช่าง)เรือแข่งเมืองน่าน ซึ่งเป็นกิจกรรมภายใต้โครงการวิจัยรูปแบบศิลปกรรมตัวเรือแข่งเมืองน่าน การศึกษาอัตลักษณ์เรือแข่งเมืองน่านผ่านรูปแบบเชิงช่างศิลป์หัตถกรรมพื้นถิ่นน่าน จัดโดยศูนย์น่านศึกษา (หออัตลักษณ์นครน่าน)วิทยาลัยชุมชนน่านโดยมี ว่าที่ร้อยตรีสมเดช อภิชยกุล หัวหน้าโครงการจัดการศึกษาเชิงพื้นที่เพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา จังหวัดน่าน ( กสศ.)และในฐานะผู้ทรงคุณวุฒิด้านการศึกษา เป็นประธานเปิดการประชุม และผู้เข้าร่วมประกอบด้วยภาคีเครือข่าย ปราชญ์ชุมชน นักวิชาการ และ สล่า (ช่าง) เรือแข่งเมืองน่าน รวมกว่า 20 คน โดยการประชุมได้จัดขึ้นระหว่างวันที่ 13-14 กรกฎาคม 2564 ณ ห้องสมุดวิทยาลัยชุมชนน่าน ต.ดู่ใต้ อ.เมืองน่าน ซึ่งได้ดำเนินการตามมาตรการป้องกันการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 อย่างเคร่งครัด

นายสุเมธ สายสูง ผู้อำนวยการวิทยาลัยชุมชนน่าน กล่าวว่า ชื่นชมการทำงานวิจัยชิ้นนี้ ที่ได้พยายามตั้งข้อสังเกตข้อสงสัยและเจาะลึกค้นหาข้อมูลด้วยการลงพื้นที่ชุมชนต่างๆ ที่มีความเป็นมาและต่อเนื่องมาแต่อดีต จากคำกล่าวและวลีที่พูดถึงเรือแข่งเมืองน่าน ที่เปรียบเปรยเป็นภาพรวมๆว่า “หัวเรือแกะสลักเป็นหัวพญานาค อ้าปากชูคอ อวดเขี้ยวโง้งงอ และสง่างาม” ข้อมูลงานวิจัยชุดนี้ จะได้เห็นถึงความเหมือนและความต่างของสกุลช่าง(สล่า)พื้นบ้านในแต่ละชุมชน ไม่ว่าจะเป็นโซนน่านเหนือ น่านกลาง และน่านใต้ ที่มีแสดงความเป็น ตัวตน อัตลักษณ์เฉพาะชัดเจน และในช่วงที่จังหวัดน่านพยายามขับเคลื่อนน่านเมืองสร้างสรรค์( creative city) ของยูเนสโก ควรชวนกันมาศึกษาและการฟื้นเรือน่านจากอดีตสู่ปัจจุบันแบบจริงจัง

ทางด้านนายยุทธภูมิ สุประการ หน้าโครงการวิจัยฯ กล่าวว่า นักวิชาการและทีมวิจัย มีความสนใจและเห็นความสำคัญของรากฐานทางวัฒนธรรมที่ผูกพันและเคารพธรรมชาติ ผ่านเรือแข่งเมืองน่านมาอย่างยาวนาน มีร่องรอยหลักฐานและประวัติศาตร์ที่สืบค้นได้จากตำนาน ที่มีสายสกุลช่างเรือแข่งเมืองน่านที่มีเอกลักษณ์ได้พัฒนาและสืบทอดจนยุคปัจจุบันไม่สูญหาย โดยงานวิจัยชุดนี้ได้รับการสนับสนุนทุนดำเนินการวิจัยจากองค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (องค์การมหาชน) หรือ อพท. สำหรับการประชุมเชิงปฏิบัติการครั้งนี้ มีภาคีเครือข่าย หลายภาคส่วน โดยเฉพาะปราชญ์ชุมชน และ สล่า (ช่าง) เรือแข่งเมืองน่าน ได้ร่วมกันตรวจสอบข้อมูลและชุดความรู้ซึ่งทีมวิจัยได้เก็บรวบรวมเชิงพื้นที่ รวมทั้งการแลกเปลี่ยนเติมเต็มข้อมูลองค์ความรู้ของสายสกุลช่างทำเรือแข่งเรือจำลองในแต่ละยุค

มีเป้าวัตถุประสงค์ในการศึกษาพัฒนาตัวเรือแข่งเมืองน่าน ผ่านรูปแบบเชิงเทคนิคช่างขุดเรือแข่งในมิติด้านหัตถศิลป์จากอดีตจนถึงปัจจุบัน รวมถึงการต่อยอดสร้างสรรค์ผลงานให้เกิดความร่วมสมัยและส่งต่อเป็นมรดกน่านในอนาคต และยังเป็นการเปิดพื้นที่สร้างสรรค์ให้กับสล่าทำเรือแข่ง 12 สกุลช่างของเมืองน่าน ได้แลกเปลี่ยนความรู้และผลงาน ซึ่งงานวิจัยชุดนี้สอดรับกับการขับเคลื่อนเมืองน่านสู่การเป็นเมืองสร้างสรรค์ของยูเนสโกด้านหัตถกรรมและศิลปะพื้นบ้าน โดยหลังจากนี้ทีมวิจัย ยังคงต้องดำเนินการศึกษาตามแผนงานเพื่อให้งานวิจัยเสร็จสมบูรณ์และครบถ้วนถูกต้องก่อนจะมีการเผยแพร่และใช้อ้างอิงทางวิชาการต่อไป